18:00 tối nay theo giờ Bắc Kinh, sân Nagaragawa, Gifu sẽ đón vòng bảng bóng đá nữ ASIAD, nữ Hong Kong gặp nữ Trung Quốc.
Xét thực lực trên giấy và thứ hạng quốc tế, nữ Trung Quốc chiếm ưu rõ. Nhưng đây không phải trận có thể mang qua cho nhẹ. Với đội Trung Quốc, đây là bước quan trọng tranh ngôi đầu bảng, giành đường loại trực tiếp thuận; với nữ Hong Kong, đây là dịp thể hiện mình trên sân giải lớn.
Hai đội đại diện vùng khác nhau dự giải, nhưng cùng thuộc đại gia đình bóng đá Trung Quốc. Trận này vì thế có lớp cảm xúc khác cuộc đối thoại mạnh-yếu thông thường.
Một “tiệc nhà” vượt ba mươi năm
ASIAD Bắc Kinh 1990, môn bóng đá nữ lần đầu được lập, nữ Trung Quốc ngay sân nhà thắng nữ Hong Kong 10-0. 28 năm sau ở ASIAD Jakarta, đội Trung Quốc lại thắng 7-0.
Những tỷ số ấy nói lên chênh thực lực tồn tại lâu, nhưng không thể khái quát hết giá trị của nữ Hong Kong. Với đội Trung Quốc, ưu thế lịch sử có thể mang niềm tin, nhưng không thể thành lý do xem thường; với nữ Hong Kong, cách giữ đội hình trước đối thủ mạnh, giảm sai sót, cố đá ra nội dung của mình, cũng là một dạng trưởng thành.
Một bên áp lực tranh vàng, một bên bám tình yêu
Nếu chỉ nhìn thứ hạng thế giới trước trận, trận này dễ bị hiểu thành một đội chuyên nghiệp hóa cao đối đầu một đội chủ yếu cầu thủ nghiệp dư. Nữ Hong Kong hiện xếp hạng 81 thế giới; không ít cầu thủ trong đội ngày thường còn kiêm việc hoặc học, tập và thi đấu thường phải tự sắp thời gian; điều kiện tập trung khác nữ Trung Quốc rõ.
Một cầu thủ nữ Hong Kong từng nói một đoạn để lại ấn tượng:
“Gia đình lo tôi khổ; mỗi tuần chúng tôi đều tan việc, tan học rồi đi tập, tự xin nghỉ để đi thi đấu ngoài, rất khổ, có lúc không biết vì điều gì, nhưng tôi nghĩ chúng tôi chỉ để chứng minh một chuyện: bóng đá nữ Hong Kong không phải chơi cho vui.”
Đoạn ấy, mọi người hâm mộ nên đọc thật sự một lần.
Ở đội Hong Kong lần này, còn hai cầu thủ có hành trình đặc biệt đáng chú.
Luk Hoi Ching năm ngoái tốt nghiệp MIT, hết ASIAD sẽ sang Oxford làm tiến sĩ, đúng nghĩa “cầu thủ học bá”. Chan Chung Man thì khoác áo Blackburn nữ ở Anh, sau sáu năm lại mặc áo nữ Hong Kong.
Để chuẩn bị ASIAD lần này, đội Hong Kong tới Nhật Bản tập huấn hải ngoại từ sớm, cố thích nghi môi trường và nhịp trận địa phương. Họ rõ hai bên chênh thực lực, nhưng vẫn chọn đứng lên sân. Với nữ Hong Kong, đây không chỉ là một trận, cũng là dịp chứng minh giá trị bản thân.
Nữ Trung Quốc thì đối diện một kiểu áp lực khác.
HLV Milicic trước trận nói rõ đội phải chiến vì HCV, và trên sân châu Á không sợ bất kỳ đối thủ nào. Asian Cup đầu năm, nữ Trung Quốc vào bán kết và lấy suất World Cup 2027, nhưng bán kết bị Australia ngược 1-2; vấn đề thể lực tụt và kiểm soát trận thiếu ở hiệp hai lại lộ.
So với Asian Cup, đội hình nữ Trung Quốc ASIAD lần này đổi rõ. Wang Shuang, Zhang Linyan, Wu Haiyan, Zhang Rui… trụ cột vẫn còn, nhưng Tang Jiali, Zhang Xin, Wu Chengshu, Li Mengwen, Wang Linlin, Jin Kun và nhiều thành viên Asian Cup vắng; đội tổng thể trẻ hóa thêm.
Thay đổi vị trí thủ môn đặc biệt rõ. Ba thủ môn trẻ Pan Hongyan, Xiao Zitong, Zhu Mengdi vào đội hình lần này, đều thiếu kinh nghiệm giải lớn đội tuyển người lớn. Milicic vừa đặt mục tiêu tranh HCV, vừa giao lớp bảo hiểm cuối cùng của hàng thủ cho cầu thủ trẻ.
Đó vừa là rủi ro, vừa là quá trình một đội phải trải để hoàn tất thay máu. Nữ Trung Quốc cần vừa tranh thành tích, vừa để cầu thủ trẻ chịu thử thách giải lớn thật sự.
Vì sao trận này nữ Trung Quốc phải “thắng nhiều”
Bỏ cảm xúc, trở lại thi đấu, ý nghĩa trận này với nữ Trung Quốc không chỉ “thắng là được”, mà còn cố giành ngôi đầu bảng G, bố trí trước cho vòng loại trực tiếp.
Bóng đá nữ ASIAD lần này có 12 đội, chia ba bảng. Theo thể thức, hai đội đầu mỗi bảng và hai đội thứ ba có thành tích tốt nhất vào tứ kết.
Xét cục diện thực lực trước giải, nữ Nhật Bản chủ nhà ở bảng E là ứng viên số 1 ngôi đầu bảng ấy. Nếu nữ Trung Quốc không lấy được nhất bảng G mà đi tiếp với thân phận nhì bảng, tứ kết có thể sớm gặp nữ Nhật. Lúc ấy đội Trung Quốc không chỉ đối diện đối thủ mạnh, còn có thể chịu sức ép thêm từ không khí sân nhà chủ nhà và nhịp trận.
Nếu khóa được ngôi đầu bảng G, nữ Trung Quốc có cơ tránh gặp Nhật quá sớm ở tứ kết, giành đường thuận hơn cho loại trực tiếp sau. Theo suy diễn phân bố thực lực các bảng hiện nay, đối thủ tiềm năng bán kết của nữ Trung Quốc khả năng cao là nhất bảng F: nữ Triều Tiên.
Đường ấy cũng đầy thách thức, nhưng ít nhất về sắp xếp lịch tuần tự hơn. Quan trọng hơn, nữ Trung Quốc ở Asian Cup năm nay từng thắng nữ Triều Tiên; tầng tâm lý đội không lép.
Vì vậy, trước nữ Hong Kong, đội Trung Quốc vừa phải lấy trận, vừa cố tạo ưu thế hiệu số. Trận càng sớm vào nhịp đội Trung Quốc quen, việc tranh ngôi đầu bảng sau càng chủ động.
Điều đội Trung Quốc phải phá là sự kiên nhẫn phòng ngự của đội Hong Kong
Nữ Hong Kong dự kiến ưu tiên bảo vệ trung lộ, bằng vị trí phòng ngự thấp hơn để nén khoảng trống đội Trung Quốc hoạt động trước vòng cấm. Nếu đội Trung Quốc chỉ liên tục chuyền dài treo, tấn công dễ rơi vào lặp.
Điểm phá thế thật sự nằm ở bề rộng cánh, luân chuyển tuyến giữa và chạy chỗ liên tục trong vòng cấm. Hậu vệ biên cần kịp kéo khoảng trống, tuyến giữa phải tăng tốc chuyển bóng, tiền đạo cũng không thể chỉ đứng tuyến cuối chờ tạt, mà nên lùi về và đổi chỗ để rối hàng thủ đối phương.
Đá cố định và sút xa ngoài vòng cấm cũng có thể thành cách phá bế tắc quan trọng.
Với nữ Hong Kong, quan trọng nhất là tránh thủng lưới quá sớm. Một khi tỷ số giữ gần lâu, niềm tin phòng ngự của họ sẽ dần tăng; nếu tạo được đe dọa bằng phản công hoặc đá cố định, cũng có thể buộc đội Trung Quốc thận trọng hơn khi dồn lên.
Tiệc nhà không phải nhường, mà là tôn trọng
Trận này có thể gọi là một “derby Trung Quốc” đặc biệt, nhưng “derby” ở đây không phải quan hệ thù địch theo nghĩa truyền thống.
Nữ Trung Quốc và nữ Hong Kong đại diện vùng khác nhau dự giải, có huy hiệu, áo đấu và mục tiêu trận riêng, nhưng đều là bộ phận quan trọng của bóng đá Trung Quốc. Đội Trung Quốc cần một chiến thắng nghiêm túc và trọn vẹn để chứng minh thực lực; đội Hong Kong cần qua đối đầu đội mạnh để kiểm mức của mình.
Nên trận này không nên bị giản thành cuộc đối thoại mạnh-yếu không còn kịch tính. Với nữ Trung Quốc, đây là điểm khởi hành trình ASIAD, cũng là nút quan trọng tranh ngôi đầu bảng; với nữ Hong Kong, đây là dịp thể hiện mình trên sân giải lớn.
Tiệc nhà vẫn là tiệc nhà, trận đấu vẫn phải dốc hết sức. Nữ Trung Quốc nên tranh chiến thắng, đồng thời tôn trọng đối thủ đủ; nữ Hong Kong thì nên bám cách đá của mình, cố đưa nội dung đã chuẩn bị ra sân.
Hai đội cùng gốc cùng nguồn, trên cùng một mặt sân đuổi giấc mơ bóng đá bằng cách khác nhau. Đó, có lẽ là ý nghĩa trận này đáng nhớ nhất.