Cựu cầu thủ Arsenal, hiện là huấn luyện viên trưởng Luton, Jack Wilshere trả lời phỏng vấn độc quyền của truyền thông Anh. Anh nói về sự nghiệp cầu thủ, ảnh hưởng của Wenger với mình, quãng thời gian làm việc với Arteta, nỗi khổ chấn thương, và quá trình chuyển từ cầu thủ thành huấn luyện viên. Dưới đây là nửa sau của cuộc phỏng vấn.
Chấn thương mang lại cho anh cảm giác thất bại mạnh đến mức nào? Tôi biết nghe như một câu hỏi sáo, nhưng nó đúng là chiếm một phần rất lớn sự nghiệp bóng đá của anh.
Đúng, lúc đó thực sự khiến người ta sụp đổ. Nhìn lại bây giờ, tôi không còn nỗi oán hận năm xưa, vì tôi thực lòng yêu công việc mình đang làm. Nếu không có những chấn thương ấy, bây giờ tôi 34 tuổi, có lẽ vẫn đang đá trên sân. Như Henderson, Welbeck, những người từng đá cùng tôi năm đó, giờ họ vẫn đang trụ lại. Tôi cũng chắc chắn sau này Henderson sẽ chuyển sang làm huấn luyện viên. Nên nghĩ theo hướng khác, tôi may mắn có cơ hội mở hành trình hoàn toàn mới này sớm đến vậy.
Anh nhận ra mình phải bắt đầu tính chuyện sau khi giải nghệ từ khi nào? Vì như anh nói, anh đúng là chia tay sân cỏ rất sớm.
Từ khá sớm trong sự nghiệp cầu thủ tôi đã thi lấy chứng chỉ huấn luyện viên hạng B của UEFA. Lúc đó tôi đã rất thích niềm vui cầm quân, nhưng sức lực chính vẫn dồn vào việc đá bóng. Sau này tôi đến Bournemouth, bắt đầu tính đến chuyện thi chứng chỉ hạng A. Khi khóa hạng A gần kết thúc, tôi đang trong giai đoạn không có câu lạc bộ. Edu của Arsenal gọi cho tôi, hỏi tôi có muốn về đội U18 Arsenal để tiếp tục lấy chứng chỉ, đồng thời tập cùng đội một để giữ thể trạng, chuẩn bị cho cơ hội sau này không. Tôi đương nhiên nhận lời không chút do dự.
Khi ấy buổi sáng tôi tập cùng đội một, tận mắt thấy cách Mikel (Arteta) cầm quân và sức ảnh hưởng ông mang lại cho đội. Đó là phong cách cầm quân tôi chưa từng thấy trước đó. Eddie Howe cũng có điểm tương tự, nhưng Mikel tập trung hơn, có sức ép hơn, và cũng chú trọng hơn việc dạy cầu thủ ở từng chi tiết. Điều đó cuốn tôi rất mạnh. Tôi và Mikel hợp nhau, nên tôi hỏi ông rất nhiều chuyện, hỏi vì sao ông sắp xếp chiến thuật này chiến thuật kia. Tôi bắt đầu thực sự yêu công việc huấn luyện viên, quan sát ông thiết kế giáo án thế nào, rồi buổi chiều tôi có cơ hội thực hành những cách đó trên đội U18. Thành thật mà nói, lúc đầu tôi làm không tốt, tôi phải học lại từ đầu...
Lúc đầu anh không giỏi cầm quân?
Tôi phải cứng đầu mà thích nghi, đôi khi thậm chí thấy mình không biết xoay xở thế nào.
Điều gì khiến anh thấy khó chịu?
Tôi cũng không nói rõ được. Có lẽ vì chưa từng ở vai này. Và tôi có một cách hiểu bóng đá rất rõ, cũng được Mikel gợi mở rất nhiều, nhưng tôi phải học cách giảng dạy. Tôi phải học cách truyền đúng ý mình, cách sắp các khối tập, và cách đạt hiệu quả tập như mong muốn. Tất cả đều là thử thách hoàn toàn mới. May là tôi thực sự rất, rất thích và yêu quá trình này. Làm huấn luyện viên, anh phải yêu từ trong lòng, vì nó nuốt hết sức lực của anh.
Mikel (Arteta) đã giúp anh ở những mặt nào? Có lời nào ông từng nói hoặc chia sẻ với anh mà đến giờ anh vẫn nhớ sâu không?
Đại khái là ở cách hiểu chiến thuật bóng đá. Anh biết đấy, tôi đá nhiều năm, cũng theo nhiều huấn luyện viên nổi tiếng. Họ bảo tôi làm gì, tôi làm nấy. Ở việc hiểu ý huấn luyện viên trưởng rồi thực hiện, trước đây tôi đúng là làm khá tốt. Nhưng trước đây tôi chưa bao giờ thực sự đào sâu: vì sao huấn luyện viên yêu cầu tôi làm vậy? Làm vậy sẽ tạo khoảng trống gì cho đồng đội? Mikel đã giúp tôi gỡ hết mạch logic chiến thuật này. Giai đoạn sự nghiệp lúc đó, cộng với quan hệ tốt giữa chúng tôi, khiến tôi có thể rất tự nhiên hỏi ông ý đồ đằng sau từng chi tiết, và ông cũng rất thẳng thắn, chia sẻ không giấu gì.
Bây giờ thấy anh bước lên ghế huấn luyện, trong lòng ông chắc thấy rất đặc biệt. Anh như học trò cuối cùng của ông, phải không?
Đúng, bây giờ tôi vẫn thường nói chuyện với Mikel.
Thật sao?
Đúng. Mikel ảnh hưởng rất lớn đến tôi. Tôi biết ơn vì có quãng thời gian ở bên ông. Và khi anh tận mắt chứng kiến, tin sâu một bộ tư tưởng, rồi sau khi rời đi thấy họ tiếp tục đi trên con đường ấy và cuối cùng thành công, điều đó khiến tôi càng tin chắc tư tưởng của mình.
Là cổ động viên Arsenal, thấy màn trình diễn mùa trước của họ và bản thiết kế họ đang dựng, trong lòng anh chắc vô cùng tự hào, phấn khích lắm phải không?
Đó mới chỉ là bước đầu của họ. Nếu Mikel đủ thẳng thắn, có lẽ ông cũng sẽ thừa nhận họ vốn có thể, và cũng vốn nên bứt phá sớm hơn. Anh thấy được nỗi tiếc ấy đã chuyển thành động lực lớn đến mức nào, đẩy ông tới thành công mùa trước. Tôi thực lòng mừng cho ông, cũng mừng cho ban huấn luyện của ông. Họ đã đổ rất nhiều tâm huyết và công sức. Còn những cầu thủ trẻ, như Myles (Lewis-Skelly), Max Dowman...
Anh đương nhiên đã hướng dẫn họ.
Đúng, tôi mừng cho họ. Họ đã nỗ lực gian khổ để đi đến hôm nay. Đây là điều họ xứng đáng được nhận.
Max Dowman đúng là rất có tài, phải không?
Đúng, cậu ấy là một cầu thủ rất giỏi. Năm mười ba tuổi cậu ấy đã nhảy cóc, đại diện đội U18 của tôi ra sân.
Thế là đã nói hết, phải không?
Đúng. Năm xưa tôi đá lên U18 khi mười bốn tuổi. Tôi nhớ lúc đó gọi cho bố, nói ông nhất định phải đến xem thằng bé này đá. Bố tôi đúng là đã đến xem. Anh biết đấy, cha mẹ nhìn con mình bao giờ cũng tự đeo một lớp lọc, nhưng đến bố tôi xem xong cũng thừa nhận: đúng, nó còn giỏi hơn con năm xưa.
Tôi còn muốn nói về các con của anh. Anh có hai đứa lớn và hai đứa nhỏ hơn. Con trai lớn bây giờ đang đá ở học viện Luton phải không?
Đúng, cậu ấy vừa ký với Luton. Cậu ấy từng bước giành chỗ của mình qua các buổi thử việc. Tôi vô cùng tự hào về cậu ấy.
Chúng ta cũng phải công bằng. Con gái nhỏ của anh cũng là mầm bóng đá, phải không?
Đúng, con bé mới tám tuổi, nhưng ngày nào cũng tiến bộ. Con bé yêu môn này từ trong lòng. Con bé yêu Luton, yêu bóng đá, và cũng mê World Cup dữ lắm.
Tuyển thủ nữ Anh của tương lai.
Ha ha, rất có tiềm năng, rất có thể.
Chuyện này thật khiến người ta hào hứng. Câu chuyện của con bé còn khác thường hơn, vì mấy năm qua của con bé không dễ.
Đúng, con bé đã trải qua phẫu thuật tim. Tình trạng này trên lâm sàng thực ra không hiếm. Lúc đầu bác sĩ thậm chí còn bỏ sót chẩn đoán, nhưng trên tim con bé đúng là có một lỗ thông. Làm cha mẹ, đối mặt chuyện này đau đớn tột độ. Nỗi sợ của điều chưa biết, với bất kỳ gia đình nào đi qua việc này, đều là cực hình khó chịu nhất. Nhưng quãng ấy dạy tôi nhiều thứ. Nó dạy tôi chấp nhận quá trình. Trong tình cảnh đó, việc tôi làm được chỉ là lắng nghe ý kiến của người chuyên môn và phẫu thuật viên, hết lòng tin họ và phương án điều trị của họ. Cách các bác sĩ chữa trị rất khó tin, nhưng quãng thời gian ấy đúng là gian nan vô cùng.
Đợi đến một ngày con bé khoác áo Anh ra sân, mang theo câu chuyện truyền cảm hứng như vậy, chắc chắn còn đáng khâm phục hơn.
Đúng, đó sẽ là một câu chuyện trưởng thành phi thường.
Tôi còn muốn hỏi về cậu con trai khác, Archie. Hình như khoảng 2015 hoặc 2016, cậu ấy cũng trải qua một quãng cực kỳ khó khăn? Đôi khi chúng ta hay bỏ qua áp lực gia đình mà cầu thủ và huấn luyện viên phải gánh ngoài sân. Anh kể được lúc đó Archie đã trải qua điều gì không?
Quãng ấy đúng là rất hành người. Tuy không giống mổ mở lồng ngực, nhưng cậu ấy dù sao cũng là đứa con đầu của tôi. Lúc đó cậu ấy bị động kinh. Tôi lại một lần rơi vào cảnh không biết làm gì. Tôi nhớ khi ấy tôi ở nhà, đột nhiên nhận điện thoại từ trường, nói xe cấp cứu đã đến hiện trường, Archie ngất đi. Lúc đó cậu ấy mới bốn tuổi. Đối mặt những biến cố ấy thực sự rất khó. Nhưng nó sẽ dạy anh nhiều thứ. Mọi gian nan ta trải trong đời, đằng sau đều có ý nghĩa của nó.
Bây giờ ngồi đây, cả nhà đều khỏe, đều vui.
Đúng, bây giờ các con đều ổn, rất khỏe.
Tốt quá, đó mới là điều quan trọng nhất. Bây giờ chúng ta đang ở giai đoạn dày đặc nhất của mùa giải. Khi chốt cuộc phỏng vấn này, tôi nói chuyện với cán bộ truyền thông. Ông ấy bảo thứ Tư thường là ngày nghỉ của anh, nhưng anh vẫn đến câu lạc bộ làm việc như thường. Điều đó thể hiện tâm thế cầm quân của anh phải không? Bình thường anh có kéo mình ra khỏi bóng đá được không?
Tôi thấy ở điểm này mình còn cần làm tốt hơn.
Tiện thể nói luôn, nhân viên ngồi ở góc đang lắc đầu lia lịa đấy.
Đúng, tôi thực sự cần cải thiện ở mặt này. Vì gia đình cũng quan trọng như vậy. Vợ, con và người nhà mãi mãi không thể thay thế.
Vậy là anh đã hoàn toàn chia tay hình ảnh cậu bé thích chơi thích quậy ngày trước?
Đúng, những ngày ấy đã kết thúc từ lâu, đi là không trở lại.
Làm huấn luyện viên rồi thì đúng là không thể tùy hứng như vậy nữa. Có lẽ đó cũng là một phần của việc lớn lên...
Tuyệt đối không thể như vậy nữa. Ngay cả khi chúng tôi vô địch giải, tôi chỉ uống một ly bia. Có người đến hỏi tôi có muốn thêm ly nữa không. Tôi nói thứ Tư còn trận, tôi phải mau bắt đầu nghiên cứu băng đấu của Northampton. Cuộc sống thực tế là vậy.
Jack năm xưa, người bị dày vò trong mây mù chấn thương, nếu thấy anh của hôm nay, sẽ nghĩ gì? Điều này có chứng minh rằng dù trải bao sóng gió, cuộc sống cuối cùng cũng sẽ khá lên không?
Đúng. Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là cắn răng đi tiếp. Điều này thực sự quá then chốt. Giống võ sĩ quyền anh, anh khó tránh bị một cú đấm trúng mặt, sẽ gặp đủ nghịch cảnh, nhưng hãy tiếp tục bước tới, luôn giữ niềm tin anh đã chọn. Điều đó quan trọng hơn mọi thứ.
Jack, cảm ơn anh rất nhiều vì đã nhận lời phỏng vấn độc quyền của chúng tôi.
Cảm ơn.