Ra đời tại Anh từ thế kỷ 18 và phát triển thành phiên bản hiện đại ở Hoa Kỳ vào thế kỷ 19, bóng chày là môn thể thao có bề dày lịch sử.
Chủ yếu gắn liền với Hoa Kỳ, đỉnh cao của môn thể thao này được xem là World Series, vòng đấu cuối cùng của loạt play-off Major League Baseball.
Bóng chày cũng cực kỳ phổ biến tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Mỹ. World Baseball Classic là giải đấu quy tụ những đội tuyển quốc gia mạnh nhất thế giới tranh tài.
Việc bắt đầu tìm hiểu bóng chày và cách vận hành của môn thể thao này có thể khiến nhiều người cảm thấy choáng ngợp. Chúng tôi đã biên soạn một hướng dẫn ngắn để giải thích một số kiến thức cơ bản.
Bóng Chày Diễn Ra Như Thế Nào?
Mục tiêu của trận đấu là ghi nhiều điểm hơn đối thủ trong chín hiệp. Mỗi hiệp gồm ba lượt bị loại cho mỗi đội, đồng nghĩa mỗi đội có tổng cộng 27 lượt bị loại trong một trận.
Một “nửa hiệp” là cơ hội đánh bóng của một đội, còn một “hiệp” bao gồm ba lượt bị loại dành cho mỗi đội. Nếu tỷ số hòa sau chín hiệp, trận đấu sẽ bước vào các hiệp phụ.
Một điểm được ghi khi cầu thủ trở về chốt nhà sau khi đã lên chốt. Có nhiều cách để lên chốt một, trong đó phổ biến nhất là thực hiện cú đánh hợp lệ hoặc được lên chốt nhờ bốn bóng xấu.
Đi hết một vòng chỉ bằng một cú đánh được gọi là home run — thường xảy ra khi bóng được đánh qua hàng rào mà không chạm đất. Nếu bóng nảy xuống đất rồi mới bay qua hàng rào, người đánh bóng được tính cú đánh hai chốt.
Vai Trò Của Các Cầu Thủ Trong Đội Bóng Chày
Thứ tự đánh bóng của mỗi đội gồm chín cầu thủ. Tùy theo luật của từng giải, đôi khi đội bóng sẽ sử dụng một “cầu thủ đánh bóng chỉ định”. Cầu thủ đánh bóng chỉ định (DH) không tham gia phòng ngự và thay thế tay ném trong danh sách đánh bóng.
Đây là chủ đề gây tranh cãi trong cộng đồng người hâm mộ bóng chày. Tại MLB, National League không sử dụng DH, trong khi American League có áp dụng vị trí này. Khi hai đội thuộc hai giải đấu với nhau, luật của đội chủ nhà sẽ được áp dụng.
Ngoài tay ném và cầu thủ bắt bóng, đội phòng ngự còn có bảy cầu thủ khác. Họ được chia thành cầu thủ nội sân và cầu thủ ngoại sân. Theo truyền thống, đội hình sẽ có bốn cầu thủ nội sân và ba cầu thủ ngoại sân, dù việc bố trí phòng ngự lệch ngày càng phổ biến đã đôi lúc làm thay đổi cách sắp xếp này.
Cầu thủ bắt bóng không chỉ có nhiệm vụ nhận bóng mà còn điều phối trận đấu. Bằng các tín hiệu tay, họ trao đổi với tay ném về kiểu ném tiếp theo và “đặt mục tiêu” thông qua vị trí đặt găng.
Tất cả cầu thủ phòng ngự đều đeo găng. Mỗi vị trí sử dụng một loại găng khác nhau, trong đó cầu thủ chốt một dùng chiếc găng lớn nhất trên sân, còn cầu thủ chốt hai dùng chiếc nhỏ nhất.
Găng của cầu thủ chốt một đặc biệt lớn để giúp họ có phạm vi bắt bóng rộng hơn khi phải đón những đường chuyền thấp và hoàn tất lượt loại.
Các Lượt Bị Loại Trong Bóng Chày Được Xác Định Như Thế Nào?
Người đánh bóng có thể bị loại theo nhiều cách khác nhau, khá giống môn cricket, nhưng phần lớn các lượt loại là strikeout, flyout hoặc groundout. Ngay cả những người đánh bóng xuất sắc nhất cũng chỉ có thể lên chốt trong khoảng 45% số lần đánh.
Người đánh bóng có ba strike và sẽ bị tính một strike nếu vung gậy nhưng không trúng bóng hoặc không vung gậy trước một cú ném đi vào vùng strike.
Người đánh bóng có thể đánh bóng foul, nghĩa là chạm được bóng nhưng bóng không đi vào khu vực hợp lệ, và sẽ bị tính một strike. Tuy nhiên, một pha bóng foul không thể trở thành strike thứ ba. Nếu nhận bốn ball — những cú ném nằm ngoài vùng strike mà người đánh bóng không vung gậy — họ được quyền đi bộ lên chốt một.
Groundout xảy ra khi có một lượt loại bắt buộc, thường là lúc bóng nảy đến một cầu thủ nội sân và được chuyền cho cầu thủ chốt một trước khi người đánh bóng kịp chạm chốt.
Khi có một cầu thủ chạy ở chốt một và chưa đủ hai lượt bị loại, tình huống double play tương đối thường xuyên xảy ra, nghĩa là đội phòng ngự thực hiện các lượt loại bắt buộc ở cả chốt hai lẫn chốt một.
Flyout khá đơn giản — tình huống này xảy ra khi người đánh bóng đưa bóng lên không trung và bóng được một cầu thủ phòng ngự bắt gọn. Nếu cầu thủ nội sân bắt được bóng, lượt loại này đôi khi được gọi là popout.
Ít phổ biến hơn đôi chút so với các phương thức kể trên, người đánh bóng cũng có thể bị tag out. Cách loại này được áp dụng trên đường chạy giữa các chốt khi không tồn tại tình huống loại bắt buộc và thường xuất hiện lúc người đánh bóng cố gắng cướp chốt.
Những Tên Tuổi Nổi Tiếng Trong Làng Bóng Chày
Tên tuổi được nhận diện rộng rãi nhất trong thể thao Hoa Kỳ — đồng thời thường xuất hiện trên những chiếc mũ bóng chày tại Vương quốc Anh — là New York Yankees. Đội bóng từng 27 lần vô địch World Series là một trong những ứng viên sáng giá cho chức vô địch Fall Classic năm 2019, với đầu tàu là siêu sao đánh bóng uy lực Aaron Judge.
Mối kình địch giữa Yankees và Boston Red Sox là một trong những cuộc đối đầu thể thao lớn nhất nước Mỹ. Hai đội đã chạm trán tại London vào mùa hè năm 2019, trong trận đấu Major League Baseball đầu tiên thuộc mùa giải chính thức được tổ chức tại Vương quốc Anh.
Hai đội bóng danh tiếng khác là St Louis Cardinals và Chicago Cubs sẽ tiếp bước Yankees và Red Sox bằng loạt hai trận tại London Stadium vào năm 2020.
Cubs nổi tiếng với việc chấm dứt 108 năm chờ đợi danh hiệu World Series vào năm 2016. MVP của National League Kris Bryant, cầu thủ chốt một Anthony Rizzo và cầu thủ nội sân phòng ngự khéo léo Javier Baez là những ngôi sao của Cubbies.
Chicago đã thường xuyên góp mặt trong các lựa chọn cá cược bóng chày suốt vài mùa giải gần đây. Đối thủ của họ tại London năm 2020 cũng sở hữu những gương mặt thường xuyên dự All-Star là cựu cầu thủ chốt một của Diamondbacks Paul Goldschmidt và cầu thủ bắt bóng có cánh tay ném mạnh như đại bác Yadier Molina.
Với một môn thể thao đã được thi đấu trong hơn một thế kỷ, bóng chày sở hữu một danh sách dài những cầu thủ biểu tượng qua các thời kỳ.
Cũng như mọi môn thể thao khác, cuộc tranh luận về cầu thủ bóng chày vĩ đại nhất lịch sử luôn diễn ra sôi nổi, trong đó cầu thủ ngoại sân trung tâm hiện tại của Los Angeles Angels là Mike Trout đang thi đấu đủ xuất sắc để được nhắc đến trong cuộc tranh luận ấy.
Trout đang vững bước trên con đường tiến vào Baseball Hall of Fame, tọa lạc tại Cooperstown. Bảo tàng tuyệt vời này vinh danh nhiều cái tên quen thuộc với người hâm mộ thể thao như Babe Ruth, Ty Cobb và Ted Williams.
*Ảnh chính thuộc bản quyền của Mark J. Terrill / AP Photo*